مطالعات جیوفیزیک

 

استفاده از روش‌های جیوفیزیکی به‌عنوان روش‌هایی ارزان و سریع جهت شناسایی زیرسطحی در پروژه‌های مختلف راه‌سازی، تونل، سازه‌های عمرانی و شهری، ریلی و خطوط راه‌آهن، خطوط انتقال برق، سدها و غیره در دهه‌های اخیر گسترش قابل‌توجهی در افغانستان یافته است.

ضرورت انجام مطالعات ژئوفيزيک در پروژه‌های در دست اجرا و بهره‌برداری شده در حوزه‌های مکان‌یابی محل استقرار لوله‌ها، کابل‌های زيرزميني، شناسایی محل پتانسيل رانش زمين درراه‌های مواصلاتي کوهستاني، تعین محدوده‌های مستعد خطر، سطح آب زيرزميني، شناسايي لایه‌های زمين، گسل‌ها، لایه‌های سست، نقاط اشباع از آب، محل نشت در مخازن ( نفت و آب ) و سدها، تعيين ضخامت لایه‌ای مختلف روسازي راه‌های آسفالتي، شناسايي سیخ و شکستگي در لایه‌های کانکریت، حوزه محیط‌زیست تعيين موقعيت زباله‌های خطرآفرین، حوزه زمین‌شناسی و همچنين مطالعات باستان‌شناسی استفاده می‌شود.

ازآنجاکه نحوه صحیح انجام مطالعات جیوفیزیک در یک پروژه به شدت بر موفقیت آن پروژه تأثیر می‌گذارد؛ لزوم تجربه کافی و متخصصین رشته متذکره در برنامه‌ریزی و کلیه مراحل مطالعات جیوفیزیکی را شرکت خدمات جیوتکینک پامیر فراهم نموده که از طریق مطالعات زیرزمینی جیوفیزیک می‌توان اطلاعات جامعی از تمامی سطوح زیرسطحی به شرح ذیل به دست آورد:

1)  تفكيك لایه‌های مختلف  زیرسطحی جاده‌ها و خطوط انتقال برق و خطوط راه‌آهن و تعیین محل و ابعاد سنگ‌های زیرزمینی و ضخامت و نوع لایه‌های زیرزمینی.

2)  شناسايي ساختارهاي زمین‌شناسی مثل گسل‌ها (امتداد و شيب)، چین‌خوردگی‌ها، ناپیوستگی‌ها و... جهت احداث سازه‌های بزرگ از قبيل تونل‌ها،‌ سدها، جاده‌ها و ...

3)  اطلاعاتی جامع و مناسب قبل از حفاری‌های جیوتكنيك براي شناسايي كلي و جزئي منطقه و ساختگاه مورد مطالعه و مؤثر براي كاهش متراژ حفاري پیش‌بینی‌شده و درنهایت كاهش هزينه پروژه.

4)  تعيين ميزان تخلخل سنگ زیرسطحی و ميزان نشست.

5)  شناسايي مناطق سست و سخت زير سطح زمين جهت تعيين ساختگاه سازه‌ها

6)  تعيين محل مناسب جهت احداث پل و کار گذاشتن پایه‌ها.

7)  تعیین سازند های سست زیرزمینی و نقاط خطرساز شهری و مناطق با خطر نشست؛ مطالعات لرزه‌خیزی و تعیین ریز گسل‌های شهری و مناطق با بستر نامساعد جهت ساخت‌وساز

8)  اكتشاف سفره‌های آب زیرزمینی جهت احداث چاه آب براي زمین‌های كشاورزي،‌ کارخانه‌ها، کارگاه‌ها و شهرک‌های صنعتی.

9)  مطالعه مسیرهای گذر آب و شناسايي سستي و سختي دیواره‌ها و كف در تونل.

10) تعيين ميزان خورندگي محل انتقال لوله‌های گاز و نفت در زیرزمین.

11) تعيين شوري، شيريني و نوع املاح موجود در آب.

12) تعيين ميزان مقاومت الكتريكي زمين در محل احداث پست‌های برق.

13) تعيين سطح لغزش در مناطق داراي پتانسيل زمین‌لغزش.

14) تعيين محل غارهاي كارستي و حفرات موجود در زیرزمین.

15) ارائه شكل هندسي آبخوان.

16) شناسايي مناطق آلوده مثلاً آلودگی‌های نفتي و گازي زیرزمینی در اثر تركيدن لوله‌های گاز و نفت و شناسايي محل تركيدن لوله‌ها جهت ترميم.

17) تعيين سستي ساختگاه سازه‌ها و شناسايي ضعیف‌ترین قسمت بستر سازه‌ها براي تمركز عمليات ژئوتكنيك در آن قسمت و كاهش عمليات ژئوتكنيك در قسمت‌های ديگر ساختگاه.

18) تعیین سازند زیرزمینی و سطوح نشست و لایه‌بندی بستر و تعیین بافت‌های خورنده مطالعات لرزه‌خیزی و تعیین نقاط مستعد خطر بر روی سایت موردمطالعه.

19) مطالعات معابر؛ تونل‌ها و زیرگذرهای شهری و ارائه طرح هدایت آب با کمترین هزینه جهت جلوگیری از گرفتگی معابر و گذرها و همچنین حفاظت از سازه در مقابل نفوذ آب.

20) شناسایی و تدقیق حفرات و قنوات و آنومالی ها و تاسیسات زیر زمینی

21) مطالعات ژئوفیزیکایمن سازی زیر ساخت سازه‌های پراهمیت؛ باندهای پروازی و تأسیسات بااهمیت بالا

22) شناسايي مسير آب‌های زیرزمینی و تفکیک منابع آلوده و منابع باکیفیت.

23) هدایت آب‌های درگیر به لایه‌های تراوا و کاهش اثرات آب شستگی و خطرات سیل برای خطوط انتقال و راه‌آهن و معابر و زیرگذرها (همچنین هدایت آب‌های مازاد به لایه‌های زیرین و حفظ این منابع ارزشمند.